Reklama

Brama do Puszczy Białowieskiej

HajnowkaHajnówka - ważny ośrodek turystyczny z sławną kolejką wąskotorową, ośrodek mniejszości białoruskiej (Muzeum Kultury Białoruskiej), którzy według danych spisu powszechnego z 2007 r. stanowią w Hajnówce 26,41% mieszkańców (od 2007 roku w gminie wprowadzono jako pomocniczy język białoruski). Okolice miejscowości to rozległa równina pokryta lasami, łąkami i polami, przez miasto przepływa rzeczka Leśna Prawa zwana przez tubylców niebezpodstawnie „Śmierdziuszką” (dopływ Bugu).

Większość badaczy sądzi, że nazwa miasta wzięła się od imienia strażnika w uroczysku Skarbosławka z XVIII wieku, Hayno. Od tej pory uroczysko nosi nazwę Haynowszczyzna zaś straż w nim - Straż Haynowa, w skrócie Hajnówka. Być może jednak, że nazwa pochodzi od gwarowego zwrotu „uhaj”, oznaczającego miejsce w lesie gdzie wypasa się bydło.


Na Równinie BielskiejHajnowka2

Pewne jest, że Hajnówka wyrosła z XVI-wiecznej osady strażnika leśnego - Puszcza Białowieska należała do dóbr stołowych, przeznaczonych na utrzymanie dworu królewskiego i z tego powodu była szczególnie chroniona. Po III rozbiorze Polski Hajnówka znalazła się wraz z Puszczą Białowieską w zaborze rosyjskim i wtedy stała się węzłem kolejowym. Szosę z Bielska Podlaskiego do Białowieży przez Hajnówkę zbudowano około 1900 r. W czasie I wojny światowej Puszczę Białowieską zajęli Niemcy i przystąpili do jej eksploatacji. Zbudowali w Hajnówce dwa tartaki, fabrykę suchej destylacji drewna, węzeł leśnych kolejek wąskotorowych, warsztaty naprawcze, a w lesie około 90 km torów kolejowych służących do transportu drewna z puszczy. W 1919 r. Hajnówkę zamieszkiwali Polacy, Białorusini, Rosjanie, Ukraińcy, Żydzi, Niemcy. Utworzył się swoisty konglomerat gwarowy i kulturowy, w którym Polacy stanowili około 70% ludności. Zabudowę stanowiły domy drewniane, trociniaki i ziemianki. Wytyczano uliczki na szerokość rozstawu ramion ludzkich. Powoli zaczęło rozwijać się życie kulturalne i społeczne. Wprawdzie druga wojna światowa i okupacja zahamowały rozwój osady, ale dziś trudno znaleźć dowody tamtych, pionierskich czasów.


Hajnowka1Warto zobaczyć

Drewniana cerkiew p.w. Świętych Braci Machabeuszów z 1848 r. na uroczysku Krynoczka. Krynoczka zwana też Świętą, to źródło w Puszczy Białowieskiej 3 km od Hajnówki w kierunku Białowieży, uznawane przez prawosławnych za cudowne. Jest miejscem pielgrzymek na uroczystość Świętej Trójcy. Nad studzienką postawiono wiatę, obok z budowano w 1848 r. cerkiewkę. Jak przed wiekami tak i teraz pielgrzymi chusteczką zwilżoną w wodzie ze źródełka przecierają chore miejsce, po czym chusteczkę pozostawiają na ogrodzeniu, w ten sposób symbolicznie pozbywając się choroby.

Sobór Świętej Trójcy (przy ul. ks. Antoniego Dziewiatowskiego). Dwupoziomowa świątynia zbudowana w latach 1981–1983 może pomieścić 5 tys. wiernych, co czyni ją jedną z największych w kraju. Sobór Świętej Trójcy to jeden z najciekawszych przykładów współczesnej architektury w Polsce: dach świątyni tworzą zachodzące na siebie nieregularnie betonowe łupiny. Wewnątrz zachwyca polichromia.

Stacja kolejowa przeniesiona w 1999 r. z leśnej osady Czerlonka (ul. Tamary Sołoniewicz). Budynek stacji kolejowej jest przykładem miejscowej sztuki ciesielskiej pierwszej połowy XX wieku. Mieści obecnie Centrum Promocji Regionu i Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Cerkiewnej.

Jest też drewniana zabudowa pożydowska przy ulicy ks. Ignacego Wierobieja, są poniemieckie baraki wojskowe z okresu I wojny światowej (ul. 11 Listopada), no i sławny pomnik żubra na Skwerze Dymitra Wasilewskiego przy ul. Aleksego Zina.

Ewa Ziegler


Zdjęcia: pl.wikipedia.org


Gdzie szukać:

Hajnówka, pow. hajnowski, woj. podlaskie

JavaScript must be enabled in order for you to use Google Maps.
However, it seems JavaScript is either disabled or not supported by your browser.
To view Google Maps, enable JavaScript by changing your browser options, and then try again.